Hız sınırına uymak para tasarrufu sağlayıp emisyonları azaltabilir mi?

Yeni bir araştırmaya göre hız sınırına uymak, günlük ortalama yolculuk süresini yalnızca 54 saniye uzatırken her yıl milyonlarca euro tasarruf sağlayabilir.

Hız sınırına uymak, sürücülere yılda milyarlarca euro tasarruf sağlarken yakıt tüketimi ile sera gazı emisyonlarını da "çarpıcı biçimde azaltabilir."

Minnesota Üniversitesi Twin Cities kampüsündeki araştırmacılar, aşırı hızın gerçek etkilerini belirlemek amacıyla ABD'de yapılan 120 milyondan fazla araç yolculuğunu analiz etti.

Communications Sustainability adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırmaya göre ABD genelindeki sürücüler belirtilen hız sınırlarına uysaydı her gün ortalama 22 milyon dolar, 25 milyon litreden fazla yakıt ve 57 bin ton karbondioksit tasarrufu sağlanabilirdi.

Bu hesaplama; otomobil ve küçük kamyonet gibi hafif hizmet tipi motorlu araçları (LDV) kapsıyor. Bu araçlar, ABD'deki toplam enerji tüketiminin yüzde 14,6'sını oluşturuyor.

Avrupa Birliği'nin enerji verimliliği eğilimlerini izlemek amacıyla desteklediği Odyssee-Mure projesinin 2024 tarihli raporuna göre hafif araçlar, Avrupa'daki karayolu taşımacılığında kullanılan enerjinin yaklaşık yarısını tüketiyor.

Gerçek koşullarda yakıt tasarrufu potansiyeli

İran savaşı nedeniyle benzin fiyatlarının hızla yükselmesinin ardından daha da artabilecek mali ve çevresel tasarrufların yanı sıra araştırmacılar, hız sınırına uymanın günlük yolculuk süresini ortalama bir dakikadan daha az uzattığını belirledi.

Minnesota Üniversitesi Makine Mühendisliği Profesörü ve araştırmanın sorumlu yazarı William Northrop, "İçten yanmalı motorlu araçlar son yıllarda önemli ölçüde daha verimli hale gelirken aynı zamanda çok daha güçlü oldu," dedi ve ekledi:

"Hızlı araç kullanmak artık her zamankinden daha kolay. Araştırmamız, araçlarımızı değiştirmeden büyük miktarda yakıt tasarrufu sağlayabilecek, açık ancak uygulanması zor bir yöntemi inceliyor: Daha yavaş araç kullanmak."

Araştırmacılar, çalışmalarının bir sonraki aşamasında analiz yöntemlerini daha çeşitli yollara genişletmeyi ve "ani hızlanmaların" yakıt tüketimi ile emisyonlar üzerindeki etkisini incelemeyi planlıyor.

Northrop, "Hem hızın hem de hızlanmanın azaltılmasını incelemek, gerçek sürüş koşullarındaki yakıt tasarrufu potansiyelini daha kapsamlı biçimde görmemizi sağlayacak," dedi.

AB genelinde elektrikli araç satışları hızla artıyor

İran savaşının küresel enerji arzını sekteye uğratması, sürücülerin fosil yakıtlı otomobillerden uzaklaşmasıyla Avrupa genelinde elektrikli araçlara talebi artırdı.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre Avrupa Birliği'nde bataryalı elektrikli araç (BEV) tescilleri mart ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 48,9 arttı.

Bataryalı elektrikli otomobillerin AB pazarındaki payı martta yüzde 20'yi aşarken, yılın ilk çeyreğinde yüzde 19,4 olarak kaydedildi. Bu oran, 2025'in ilk çeyreğinde yüzde 15,2 seviyesindeydi.

ACEA raporunda, büyük Avrupa ülkelerinde uygulamaya konulan yeni veya güncellenmiş vergi avantajları ile diğer teşvik programlarının bu dönüşümü önemli ölçüde hızlandırdığı belirtildi.

Elektrikli otomobiller hızla yaygınlaşsa da hibrit araçlar (HEV) yüzde 38,6 ile pazardaki en büyük payı elinde tutuyor. Hibrit araç tescilleri yılın ilk çeyreğinde bir milyon adedi aştı.

İçten yanmalı motorlu araçların popülerliği ise azalmayı sürdürüyor. AB genelinde benzinli otomobillerin pazar payı, ilk çeyrekte geçen yılki yüzde 28,7 seviyesinden belirgin biçimde geriledi. Dizel araçların payı da benzer bir seyir izleyerek yüzde 7,7'ye düştü.

Yılın ilk çeyreğinde bataryalı elektrikli araç tescillerindeki yüzde 65,7'lik artışla İtalya ilk sırada yer aldı. İtalya'yı Fransa ve Almanya izledi.

Elektrikli araçla ne kadar tasarruf edebilirim?

İngiltere merkezli Energy Saving Trust'a göre elektrikli bir araç tam şarjla yaklaşık 220 mil, yani 354 kilometre yol gidebiliyor. Aracın evde tamamen şarj edilmesi ise yaklaşık 17 sterline (19,91 euro) mal oluyor.

Aynı mesafeyi benzinli veya dizel bir otomobille katetmenin maliyeti 45 sterline (52,69 euro) ulaşarak bunun iki katını aşıyor.

Elektrikli araçlar egzozdan sıfır emisyon çıkardığı için sürücülerin karbon ayak izini de önemli ölçüde azaltıyor.

Enerji şirketi EDF'nin hesaplamalarına göre geleneksel benzinli otomobiller kilometre başına yaklaşık 165 gram, dizel otomobiller ise 170 gram karbondioksit salıyor.

Elektrik üretiminden kaynaklanan emisyonlar da hesaba katıldığında elektrikli araçlarda bu değer kilometre başına ortalama 50 gram düzeyinde kalıyor.

Elektrikli araç üretimi ise yüksek miktarda enerji gerektiriyor. Isıyı atmosferde hapseden sera gazlarının açığa çıkmasına yol açan lityum iyon bataryaların üretimi nedeniyle elektrikli araçların imalat aşamasındaki emisyonları genellikle benzinli otomobillerden daha yüksek oluyor.

Teknolojik gelişmeler üretim sürecini giderek daha verimli hale getirirken sürücüler, çoğu zaman benzinli muadilleriyle benzer fiyatlara satılan ikinci el elektrikli araçları da tercih edebiliyor.