Türkiye’den üç genç bilim insanı, bu yıl 5’incisi düzenlenen Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-V)kapsamında Arktik Okyanusu’na giderek kendi projelerini sahada test etti. TÜBİTAK’ın 2204-C ve 2204-D proje yarışmalarında finale kalan bu öğrenciler, hava ve iklim, sürdürülebilirlik ile sosyal ve beşeri bilimler alanlarında araştırmalar yaptı.
Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın sorumluluğunda ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinasyonunda düzenlenen sefer, gençlerin bilime olan tutkularını kutuplara taşıdı.
“Projelerini yerinde test ettiler”
Seferin koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, Arktik’e ilk kez gelen lise öğrencilerinin projelerini bizzat yerinde uygulama fırsatı bulduğunu belirtti. "Bu yaşta Arktik’te olmak, onların hayatında dönüm noktası olacak," diyen Özsoy, gençlerin gelecekte bilim dünyasına yön verecek potansiyele sahip olduğunu vurguladı.
Tarih ve sanatın kesişiminde: Rukiye Aslı KilciKütahya’daki Dumlupınar Bilim ve Sanat Merkezi’nden Rukiye Aslı Kilci, kutup kaşiflerinin 1811–1927 yılları arasında çizdiği resimleri analiz ederek bu görselleri dijital çizgi romana dönüştürdü. Projesiyle birincilik kazanan Kilci, Norveç’te saha çalışmaları da yaptı. Arktik'te bulunduğu süre boyunca kutup ayılarını, deniz buzlarını ve bilim insanlarını resmetti.
"İklim değişikliğinin etkilerini kendi gözlerimle görmek farkındalığımı artırdı," diyen Kilci, çizimleriyle kutupların tanıtımına katkı sunmayı hedefliyor.
Atıktan geleceğe: Elif Berra Demir
TÜBİTAK Fen Lisesi’nden Elif Berra Demir ise soğan kabuğu, fındık zurufu ve deniz yosunlarını kullanarak doğada çözünebilen bir biyoplastik üretti. Bu biyoplastik bakteri oluşumunu önlüyor, pH seviyesine göre renk değiştiriyor ve çevreye zarar vermeden doğada çözünüyor.
“Kutup sularında projemi test etmek, bilimsel gelişimim için eşsiz bir fırsat oldu,” diyen Demir, bu deneyimin ilerideki projelerine ilham vereceğini söylüyor.
Yapay zekayla hava kalitesi ölçümü: Kaan Yusuf Odacı
Özlem Burma Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencisi Kaan Yusuf Odacı, yapay zeka destekli projesiyle kutuplardaki hava kalitesini ölçerek küresel iklim değişikliğine neden olan gazları tespit etmeyi amaçladı. Okulunun rüzgar türbininden ilham alan Odacı, projesini mobil hale getirerek farklı bölgelerde de uygulanabilir kılmayı hedefliyor.
“Havayı kirleten gazları sıfıra indirmek için çevremizi temiz tutmalıyız,” diyen Odacı, iklim krizine karşı bireysel ve kolektif sorumluluğu hatırlatıyor.
Bu üç genç bilim tutkunu, yalnızca kendi projelerini hayata geçirmekle kalmadı, aynı zamanda iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularında da önemli bir farkındalık kazandı. Türkiye’nin dört bir yanından gelen gençler, kutuplarda bilimin izini sürüyor.
