Enerjide ısı pompası devrimi: Avrupa, Orta Doğu gazına bağımlılığını azaltıyor

Yeni bir analize göre, ısı pompaları sadece geçen yıl (2025) tam 9,7 milyar euroluk ithalat maliyetinin önüne geçti.

İran’daki savaşın gölgesinde gaz maliyetlerinin hanehalkı üzerindeki ağır yükü sürerken, Avrupa genelinde ısı pompası satışları patlama yaptı.

Avrupa Isı Pompası Birliği (EHPA) tarafından yapılan yeni bir analize göre, kıta genelindeki ısı pompaları, 200'den fazla tankerin taşıdığı sıvılaştırılmış doğal gaza (LNG) eşdeğer miktarda ısı sağlıyor.

Bu miktar, AB'nin 2025 yılında Orta Doğu'dan ithal ettiği LNG hacminin iki katına denk geliyor ve AB'nin yıllık toplam LNG ithalatının yaklaşık yüzde yedisini oluşturuyor. EHPA, bu sayede sadece 2025 yılında 9,7 milyar euroluk devasa bir ithalat maliyetinin engellendiğini belirtiyor.

Isı pompaları Avrupa’nın ısınma sistemini dönüştürüyor

Enerjiyi havadan, sudan veya topraktan alarak sıcak ya da soğuk havaya dönüştüren ısı pompalarından geçen yıl 21 Avrupa ülkesinde yaklaşık 3 milyon adet satıldı. Böylece kıtadaki toplam ısı pompası sayısı 29,3 milyona ulaştı.

Analiz, tek başına bu 2,9 milyon yeni ısı pompasının 2,5 milyar metreküp LNG'nin yerini aldığını, bunun da AB'nin Orta Doğu'dan yaptığı ithalatın yaklaşık yüzde 24'üne denk geldiğini ortaya koyuyor.

EHPA'dan Paul Kenny, "Kurulan her ısı pompası, Avrupa'nın enerji güvenliği kapısına atılan yeni bir sürgüdür," diyor.

Kenny sözlerine şöyle devam ediyor: "LNG en pahalı enerji kaynağıdır ve güvenilmez tedarikçilerden gelir [ancak] ısı pompaları buna olan ihtiyacımızı radikal bir şekilde azaltabilir. Nitekim yeni verilerimizin de gösterdiği gibi, Avrupalılar şimdiden fosil yakıtlı ısınma sistemlerinden uzaklaşıyor."

Kenny, AB'nin artık temiz ısınmayı mümkün olduğunca "kolay ve uygun fiyatlı" hale getirmesi gerektiğini de sözlerine ekliyor.

Birlik şu anda, bu ay içinde sunulması beklenen ve elektrifikasyonu merkezine alan yasa dışı bir paket hazırlıyor. Isı pompası kullanımını artırmak amacıyla üye devletlere, yeşil ısınma ve elektrik üzerindeki vergi ile KDV oranlarını düşürme çağrısı yapılıyor; bu hamle Avrupa Komisyonu tarafından da halihazırda değerlendiriliyor.

Birçok Avrupa ülkesi, ısı pompalarını daha erişilebilir kılmak için şimdiden teşvikler sunuyor. Geçmişte ısı pompası kullanım oranının en düşük olduğu İngiltere bile, belirli kriterlerin karşılanması halinde kurulum maliyetini desteklemek için 7 bin 500 sterlin (yakışık 8 bin 638 euro) hibe sağlıyor.

En çok ısı pompasına sahip Avrupa ülkesi hangisi?

Fransa, geçen yıl sattığı 528 bin adetlik şaşırtıcı rakamla bu alanda liderliği göğüsledi. Ülke, şu anda kurulu olan yaklaşık 7 milyon üniteyle Avrupa'nın en yüksek ısı pompası sayısına sahip.

İtalya, 2025 yılında satılan 423 bin üniteyle Fransa'yı yakından takip ederken, Malta (2 bin), Lüksemburg (3 bin) ve Kıbrıs (5 bin) listenin sonunda yer aldı. Ancak, bu 3 ülkenin toplam nüfusunun sadece 2,5 milyon civarında olduğunu (Fransa'nın tahmini 69 milyonluk nüfusuna kıyasla) belirtmekte fayda var.

Almanya ise kurulum oranlarını yüzde 50 artırarak yıllık bazda en büyük yükselişi kaydeden ülke oldu. Satışlardaki bu artış, hükümetin hanelerin fosil yakıtlı kazanları çevre dostu alternatiflerle değiştirmesini zorunlu kılan yasa taslağını tartışmalı bir şekilde geri çekmesinin ardından geldi.

Partisi bu yasayı ilk olarak 2023'te meclise getiren Yeşiller'in parlamento grup başkanı Katherina Droege, bu geri adımı "Almanya'nın iklim hedeflerinden tamamen vazgeçilmesi" olarak nitelendirdi.

Nüfus oranına göre bakıldığında ise Norveç, her bin hane başına düşen 650 kurulumla ısı pompası yarışını önde götürüyor. Finlandiya, bin hane başına 540'ın biraz üzerindeki kurulumla hemen arkasından geliyor.

Bu soğuk ülkeler, ısı pompalarının düşük sıcaklıklarda çalışmadığına dair yaygın efsaneyi de çürütmüş durumda. Sıcaklıklar -30 dereceye kadar düştüğünde bile ısı pompaları, standart elektrikli ısıtıcılara kıyasla çok daha yüksek verimlilikle çalışabiliyor.