Avrupa’da ısı pompaları yükselişte: Enerji krizi ve savaş gündemi talebi artırıyor

İran’a yönelik savaş, İngiltere'de ısı pompalarının kullanımını beklenmedik biçimde artırdı. Peki, bu sistemler gerçekten yatırıma değer mi?

Isı pompaları, net sıfır hedefleri etrafındaki kültürel tartışmaların odağında yer almasına rağmen, Avrupalıları dalgalı gaz fiyatlarından kurtarıyor.

Eurostat’ın 2023 verilerine göre, Avrupa Birliği’nde tüketilen enerjinin yaklaşık yüzde 50’si ısıtma ve soğutma için kullanılıyor. Ancak bu ihtiyacın büyük bölümü hâlâ fosil yakıtlardan (çoğunlukla doğal gaz) karşılanıyor.

Avrupa Komisyonu, ısı pompası teknolojisinin temiz enerji dönüşümünü sağlamak ve AB’nin 2050 yılına kadar karbon nötrlüğü hedefine ulaşmak açısından “kilit” önemde olduğunu belirtiyor.

Avrupa Birliği’nde 2022 yılında yaklaşık 2,8 milyon ısı pompası kuruldu. Bu sayı 2023’te 2,7 milyona gerilerken, 2024’te 2,11 milyon olarak kaydedildi. 13 üye devlete ait ön veriler, 2025 yılında ısı pompası pazarının yüzde 11 büyüdüğünü ve satışların bu pazarlarda 2,34 milyon adede ulaştığını gösteriyor.

Anketler, gürültü, görünüm ve etkinliğe ilişkin yanlış algıların, hanelerin yılda 270 euroya kadar tasarruf edebileceğine dair bulgulara rağmen, teknolojinin yaygınlaşmasını yavaşlattığını ortaya koyuyor. Ancak İran ile süren savaşın fosil yakıtlara bağımlılığın risklerini yeniden gündeme taşımasıyla birlikte, ısı pompaları tekrar ön plana çıktı.

Enerji şirketi Octopus Energy’nin verilerine göre, Avrupa’da tarihsel olarak en düşük benimseme oranlarından birine sahip olan İngiltere'de, ABD-İsrail çatışmasının Orta Doğu’da başladığı mart ayının ilk üç haftasında ısı pompası satışları, bir önceki ayın aynı dönemine kıyasla yüzde 51 arttı.

Isı pompaları maliyete değiyor mu?

İngiltere’nin Bath kentinde yaşayan 43 yaşındaki Dominic King, hükümetin Kazan Yenileme Programı’ndan yararlanan birçok kişiden biri. İngiltere ve Galler’de yaşayanların başvurabildiği bu program, uygun başvuru sahiplerine hava kaynaklı veya toprak kaynaklı ısı pompası için 7 bin 500 pound (yaklaşık 8 bin 658 euro) hibe sağlıyor.

Bu sayede Dominic, 1950’lerden kalma yarı müstakil evinin alt katına takılan üç yeni radyatör dâhil kurulum için 3 bin 500 pound (4 bin 40 euro) ödedi. “Yoğun saatlerdeki yüksek enerji fiyatlarından kaçınmak” için 10 kWh’lik bir batarya amacıyla da ayrıca 3 bin pound (3 bin 463 euro) harcadı.

Isı pompasının tam kapasiteyle çalıştığı ilk ay olan Şubat 2026’da Dominic, gaz ve elektriğe 180 pound (207 euro) harcadı. Bu tutar, 2025’te aynı dönemde ödediği 255 pounddan (294 euro) 78 pound (90 euro) daha az.

Dominic, “Bu böyle devam ederse, yaklaşık yedi yıl içinde ‘kâra’ geçiyor olacağız,” diyor.

Fosil yakıt şoklarının yükünden kurtulmak

Aylık faturalarındaki tasarrufun yanı sıra Dominic, ısı pompasının enerji faturaları söz konusu olduğunda ona “çok daha fazla öngörülebilirlik” sağladığını söylüyor.

“Jeopolitik gelişmeler yüzünden fiyatların bir anda fırladığı, dalgalı gaz fiyatlarıyla uğraşmak zorunda kalan insanlar için üzülüyorum ama artık bunları dert etmek zorunda olmadığım için çok mutluyum,” diye ekliyor.

Dominic’in ısı pompası, dışarıdaki sıcaklık ne olursa olsun evinin içini gün boyu yaklaşık 20 derece civarında tutuyor. Isı pompalarıyla ilgili en yaygın yanlış kanılardan biri, soğuk ülkelerde işe yaramadıkları. Oysa Avrupa’nın en soğuk ülkelerinden bazıları bu teknolojinin en yaygın kullanıldığı yerler arasında.

Isı pompaları, kışın sıcaklıkların nadiren eksi 10 derecenin altına düştüğü ülkelerde sorunsuz çalışıyor; bu da Avrupa’nın büyük bölümünü kapsıyor. Sıcaklıklar eksi 30 dereceye kadar indiğinde bile ısı pompaları, elektrikli ısıtmadan daha verimli olabiliyor.

Bunun nedeni, sıfırın altındaki koşullarda bile dışarıdaki hava ve suyun hâlâ kayda değer miktarda enerji içermesi.

“Eşim hiç şikâyet etmiyor,” diyor. “Eskiden termostat yüzünden sık sık karşı karşıya gelirdik, şimdi ise en azından oda sıcaklığı söz konusu olduğunda, tamamen sorunsuz bir evlilik hayatı yaşıyoruz.

“Çocuklarım da şikâyet etmiyor. Banyoyu adeta bir buhar odasına dönüştürecek kadar sıcak duşlardan hoşlanıyorlar ama şu ana kadar kaynar suyun miktarıyla ilgili hiçbir şikâyet gelmedi.

“Artık evden çalışırken bere takmıyorum: Bu, görüntülü aramalarda ‘kask saç’ riskini azaltıyor ve burnum üşümediği için kendimi daha üretken hissediyorum.”

Isı pompalarının çirkin göründüğüne dair kaygılara yanıt veren Dominic’in Octopus Energy’den gelen montajcısı, evlerin dış cephelerinin çoğu zaman kimsenin şikâyet etmediği çöp kutuları ve borularla dolu olduğunu hatırlatıyor.

“Yine de işi garantiye almak için komşuma yeni kurulumla ilgili ne düşündüğünü sordum,” diyor. “Bu yüzden dolayı yakın zamanda kavga etmeyeceğimizi doğruladı; bu da içimi rahatlattı.”