Yeni tür veri merkezleri ülkelerden daha çok sera gazı üretebilir
Yeni tür veri merkezleri ülkelerden daha çok sera gazı üretebilir
Yeni tür veri merkezleri ülkelerden daha çok sera gazı üretebilir
Wired dergisinin analizine göre, doğal gazla çalışan yalnızca 11 veri merkezi projesi, bazı orta ölçekli ülkelerden daha fazla sera gazı salımına neden olabilir.
ABD’de hızla artan yapay zekâ yatırımları, iklimsel riskleri de beraberinde getiriyor. Wired dergisinin analizine göre, doğal gazla çalışan yalnızca 11 veri merkezi projesi, bazı orta ölçekli ülkelerden daha fazla sera gazı salımına neden olabilir.
Bu veri merkezleri, yapay zekâ sistemlerinin artan enerji ihtiyacını karşılamak için inşa ediliyor. Ancak projelerin önemli bir kısmı, şebekeye bağlanmak yerine doğrudan sahada kurulan doğal gaz türbinleriyle çalışmayı tercih ediyor. Bu yöntem, tesislerin daha hızlı devreye alınmasını sağlarken enerji maliyetleri ve altyapı tartışmalarından da kaçınmalarına imkân veriyor.
'Gizli' enerji modeli emisyonları artırıyor
Uzmanlara göre sorun, “behind-the-meter” olarak adlandırılan bu modelde yatıyor. Bu sistemde veri merkezleri, kamu elektrik şebekesinden bağımsız şekilde kendi enerjisini üretiyor. Ancak bu yaklaşım, emisyonların hızla artmasına yol açıyor.
Temiz enerji şirketi Cleanview’in kurucusu Michael Thomas, dergiye verdiği röportajda bu eğilimi “emisyonlarda çılgın bir hızlanma” olarak tanımlıyor. Verilere göre veri merkezleri için geliştirilen doğalgaz kapasitesi 2024 başında 4 gigawatt seviyesindeyken, 2027 başında yaklaşık 100 gigawatt’a ulaştı.
Thomas’a göre bu durum, fosil yakıtlardan çıkış sürecinin tersine dönmesi anlamına gelebilir.
Tek bir tesis bile bir ülkeyi geçebilir
Analize göre en dikkat çekici proje, Teksas’ta planlanan “Project Matador”. Bu dev veri merkezi kampüsü, yılda 40 milyon tonun üzerinde karbon salımı potansiyeline sahip. Bu rakam, Jordan gibi bir ülkenin yıllık emisyonunu aşabilir.
Benzer şekilde, Elon Musk’ın Tennessee’de kurduğu Colossus veri merkezleri de İzlanda'dan daha fazla emisyon üretebilir.
Toplamda 11 tesisin yıllık maksimum emisyonunun 129 milyon tona ulaşabileceği hesaplanıyor. Bu da yaklaşık 38 milyon nüfuslu Fas'ın karbon ayak izini geride bırakmak anlamına geliyor.
Gerçek emisyonlar daha düşük olabilir
Ancak bu tahminler, şirketlerin izin almak için sunduğu en yüksek emisyon senaryolarına dayanıyor. Sektör temsilcileri, gerçek emisyonların bu seviyelerin önemli ölçüde altında kalabileceğini savunuyor.
Bazı şirketler, gerçek salımın izin verilen miktarın üçte ikisi kadar daha düşük olabileceğini belirtiyor. Ayrıca projelerin tamamının hayata geçmeyebileceği de ifade ediliyor.