ABD araştırması: İklim değişikliği ve tarım kuş sayısını hızla azaltıyor

Son derece uyum yeteneğine sahip kuş türleri ürkütücü bir hızla azalıyor; bu da insanlar için kaygı verici sonuçlar doğurabilir.

Yeni bir araştırmaya göre, Kuzey Amerika semalarında onlarca yıl öncesine kıyasla milyarlarca daha az kuş uçuyor ve kuş nüfusu her geçen yıl daha da hızlı azalıyor. Bu düşüşün başlıca nedeni, yoğun tarım uygulamaları ile artan sıcaklıkların birleşimi.

Science dergisinde yayımlanan makaleye göre, incelenen 261 türün neredeyse yarısında istatistiksel olarak anlamlı sayılabilecek kadar büyük nüfus kayıpları tespit edildi ve gerileme gösteren bu türlerin yarısından fazlasında 1987'den bu yana kayıpların hızlandığı görülüyor.

Çalışma, toplam kuş popülasyonuna bakmanın ötesine geçerek, azalma eğilimlerinin seyrini, kuşların en çok nerede azaldığını ve bu düşüşlerin nelerle bağlantılı olduğunu inceleyen ilk araştırma olma özelliğini taşıyor.

“Sadece kuş kaybetmiyoruz, onları yıldan yıla giderek daha hızlı kaybediyoruz” diyor çalışmanın ortak yazarı, Ohio Eyalet Üniversitesi'nden ekolojist Marta Jarzyna.

Nüfusu azalan kuş türleri yok olma riskiyle karşı karşıya mı?

Baş yazar ve Ohio Eyalet Üniversitesi'nden ekolojist Francois Leroy'ya göre, tek teselli, sayıları en hızlı düşen kuşların; Avrupa sığırcığı, Amerikan kargası, grackle ve ev serçesi gibi, popülasyonları hâlâ yeterince büyük olan ve bu nedenle henüz tamamen yok olma riskiyle karşı karşıya olmayan türler olması.

Çalışmanın parçası olmayan Cornell Üniversitesi'nden doğa koruma bilimcisi Kenneth Rosenberg, yeni araştırmada en hızlı gerileyen türlerin “çoğu zaman zararlı ya da 'çöp kuş' olarak görüldüğünü, ancak insan varlığına toleranslı, son derece uyumlu ve genelist olan bu türlerin sağlıklı popülasyonlarını bile artık taşıyamayan bir çevrenin, insanlara ve diğer tüm canlılara da toksik olduğunun çok güçlü bir göstergesi olduğunu” söylüyor.

Aynı kuş türleri, Rosenberg'in 2019'da yaptığı ve Kuzey Amerika'da 1970'e göre 3 milyar daha az kuş kaldığını ortaya koyan çalışmada da en büyük nüfus düşüşlerini göstermişti; ancak o araştırma, kayıp hızındaki değişimleri ya da nedenleri ele almamıştı.

Kuş sayısı en hızlı nerelerde düşüyor?

Araştırmaya göre, kuş kaybı hızının en fazla arttığı bölgeler Orta Atlantik, Orta Batı ve Kaliforniya oldu. Çok sayıda kuş türünün neden giderek daha hızlı azaldığını anlamaya çalışan Leroy ve Jarzyna, coğrafyanın bu süreçte önemli bir rol oynadığını gördü.

Genel nüfus düşüşüne, yani hızlanma değil de doğrudan azalmaya bakıldığında, bilim insanları Florida ve Teksas gibi daha güneydeki eyaletlerde kayıpların daha büyük olduğunu fark etti. Daha derin bir analiz yaptıklarında ise bu kayıpları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin yol açtığı daha sıcak hava koşullarıyla istatistiksel olarak ilişkilendirdiler.

“Sıcaklıkların en fazla arttığı bölgelerde nüfustaki düşüşün de en güçlü olduğunu görüyoruz” diyor Jarzyna. “Öte yandan, bu düşüşlerin hızlanması ise çoğunlukla tarımsal uygulamalardan kaynaklanıyor.”

Bilim insanları, hızlanan azalma oranları ile yoğun gübre kullanımı, yüksek pestisit kullanımı ve ekili arazi miktarı arasında istatistiksel bir korelasyon buldu, diyor Leroy. Bu etkenlerden herhangi birinin kayıplardaki hızlanmaya doğrudan sebep olduğunu söyleyemeyeceklerini, ancak genel olarak tarımın önemli bir faktör olduğuna işaret ettiğini de ekliyor.

Kuşlar neden önemli?

Kuşlar, yalnızca vahşi yaşamın bir parçası değil, ekosistemlerimizin temel unsurlarından.

“Kuşların iyi birer tozlaştırıcı olduğunu görüyoruz. Tohumları yaydıklarını, zararlıları kontrol altında tuttuklarını; yani çok önemli işlevler üstlendiklerini biliyoruz” diyor Jarzyna. “Ve eğer onlar ortadan kaybolursa, bu işlevler de yok olur. Dolayısıyla, ekosistemlerin işleyişi açısından kuşlarımızın yok olmaması son derece önemli.”

Ancak yaşam alanlarının tahribi çok yaygın.

“Temelde hemen her habitat türünde; çayırlar, çöller, bataklıklar gibi alanlarda üreyen türlerin sayısı azalıyor, ormanlar ve orman kuşları ise bu tablonun istisnası” diyor Jarzyna. “Bu yüzden kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor: Bu kuş gruplarını nasıl koruyacağız?”