Jeopolitik gerilimlere rağmen küresel iş birliği sürüyor: İklim ve temiz teknolojiler öne çıkıyor

Jeopolitik gerilimlere rağmen küresel iş birliği sürüyor: İklim ve temiz teknolojiler öne çıkıyor

Dünya Ekonomik Forumu’nun Küresel İş Birliği Barometresi 2026 raporu, jeopolitik baskılara rağmen ülkeler arası işbirliğinin özellikle iklim, doğa ve temiz teknolojiler alanında güçlendiğini ortaya koydu.

Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından yayımlanan Küresel İş Birliği Barometresi 2026 raporu, artan jeopolitik gerilimler ve küresel belirsizliklere rağmen uluslararası iş birliğinin tamamen dağılmadığını, aksine bazı stratejik alanlarda yeniden şekillenerek devam ettiğini gösteriyor. Rapora göre, özellikle iklim kriziyle mücadele, doğal varlıkların korunması ve temiz teknolojilerin yaygınlaştırılması başlıkları, küresel iş birliğinin en dirençli alanları arasında yer alıyor.

Raporda, küresel iş birliği; ticaret ve sermaye, inovasyon ve teknoloji, iklim ve doğal sermaye, sağlık ve refah ile barış ve güvenlik olmak üzere beş ana başlık altında değerlendirildi. Bu alanlar arasında iklim ve doğal sermaye ile teknoloji ve inovasyon odaklı iş birliklerinde belirgin bir toparlanma dikkat çekti.

WEF Başkanı Børge Brende, çok taraflı geleneksel yapıların zayıfladığı bir dönemde, daha esnek, bölgesel ve konu bazlı iş birliği modellerinin öne çıktığını belirterek, “Küresel sistem ciddi baskılar altında olsa da işbirliği tamamen ortadan kalkmış değil; biçim değiştirerek yoluna devam ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Temiz enerji ve iklim iş birlikleri hız kazandı

Rapora göre, iklim ve doğal sermaye alanındaki iş birliği hâlâ küresel hedeflerin gerisinde olsa da son yıllarda ivme kazanmış durumda. Temiz enerji teknolojilerine yönelik yatırımların artması, güneş ve rüzgâr enerjisi kurulumlarında ve elektrikli araç pazarında rekor seviyelere ulaşılmasını sağladı. Bu gelişmeler, ülkeler arasında teknoloji transferi, tedarik zinciri entegrasyonu ve finansman iş birliklerinin güçlendiğine işaret ediyor.

Özellikle Asya ve Avrupa merkezli bölgesel iş birliklerinin, enerji güvenliği ile düşük karbonlu büyüme hedeflerini birlikte ele alan yeni modeller sunduğu vurgulandı. Raporda, temiz teknolojilerin yaygınlaşmasının yalnızca iklim hedefleri açısından değil, aynı zamanda ekonomik dayanıklılık ve rekabet gücü açısından da kritik olduğu ifade edildi.

Barış ve güvenlikte gerileme, iş birliğinde kırılganlık

Buna karşın barış ve güvenlik alanında iş birliği göstergelerinin zayıfladığına dikkat çekilen raporda, ticaret ve sağlık alanlarında ise daha durağan bir tablo olduğu belirtildi. Uzmanlar, bu kırılganlığın iklim ve doğa temelli iş birliklerini de dolaylı olarak etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

WEF, küresel iş birliğinin yeniden güçlendirilmesinin, iklim eylemlerinin hızlandırılması ve temiz teknoloji yatırımlarının ölçeklendirilmesi açısından hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor. Raporda, ülkelerin ortak hedefler etrafında daha güçlü politik uyum ve uzun vadeli iş birliği mekanizmaları geliştirmesi gerektiği çağrısı yapılıyor.