AB'de kişi başına yılda 35,3 kg plastik ambalaj atığı üretiliyor: Hangi ülke en çok geri dönüşüm yapıyor?

AB'de kişi başına yılda 35,3 kg plastik ambalaj atığı üretiliyor: Hangi ülke en çok geri dönüşüm yapıyor? 

AB, 2023 yılında Avrupa'da 79,7 milyon ton ambalaj atığı üretti; bu da kişi başına 177,8 kg'a denk geliyor.

Avrupa Birliği'nin en iyi geri dönüşümcüleri açıklandı; birçok ülke 2030 hedeflerine ulaşmadan önce atık hedeflerini aştı.

Eurostat'ın yeni verilerine göre, AB'de 2023 yılında yaklaşık 80 milyon ton ambalaj atığı üretildi; bu da kişi başına 177,8 kg'a denk geliyor. Bu, 2022'ye kıyasla 8,7 kg'lık bir azalmaya işaret etse de, 2013'e göre 21,2 kg'lık bir artışa işaret ediyor.

Raporda, "ambalaj atıkları", malları saklamak, işlemek, teslim etmek veya sunmak için kullanılan her türlü malzeme olarak sınıflandırılıyor. Bu, cam şişeler, plastik kaplar, alüminyum kutular, gıda ambalajları, ahşap paletler ve variller gibi ürünleri içeriyor.

Toplam ambalaj atıklarının yüzde 40,4'ü kağıt ve kartondan oluşurken, bunu yüzde 19,8 ile plastik , yüzde 18,8 ile cam, yüzde 15,8 ile ahşap, yüzde 4,9 ile metal ve yüzde 0,2 ile "diğer ambalajlar" izledi.

AB'nin en büyük geri dönüşümcüsü           Devamını oku  

2023 yılında yedi AB ülkesi, tüm ambalaj atıklarının en az yüzde 70'inin geri dönüştürülmesine yönelik 2030 hedefini yakaladı .

Belçika, %79,7'lik etkileyici bir oranla başı çekerken, bunda muhtemelen vatandaşları geri dönüşüme teşvik etmek için tasarlanan "öde-at" atık toplama sisteminin de etkisi oldu.

1995'ten beri uygulanan bu düzenlemede hanelerden, ürettikleri karışık veya artık atık miktarına göre ücret alınıyor.

Oran bölgelere göre değişiyor; Flaman bölgesinde yaşayanlar evsel atık için kilo başına yaklaşık 23 sent ödüyor.

Avrupa Çevre Ajansı'na (AEA) göre, cam içecek şişeleri ve endüstriyel kaplar gibi belirli yeniden kullanılabilir ambalajlar için de gönüllü bir depozito-iade sistemi mevcuttur.

Hollanda, yüzde 75,8'lik atık geri dönüşüm oranıyla ikinci sırada yer alırken, onu İtalya (yüzde 75,6), Çekya (yüzde 74,8), Slovenya (yüzde 73,6), Slovakya (yüzde 71,9) ve İspanya (yüzde 70,5) takip etti.

Ancak 2030 hedeflerinin oldukça gerisinde kalan Romanya, 2023 yılında ambalaj atıklarının sadece yüzde 37,3'ünü geri dönüştürdü.

Avrupa Parlamentosu, düşük GSYİH'ye sahip ülkelerin tarihsel olarak düşük geri dönüşüm oranları ürettiğini, "ekonomik ve çevresel açıdan uygulanabilir" verimli atık yönetimi ve arıtma kapasiteleri geliştirmenin "zorlu" olmaya devam ettiğini savunuyor.

AB'de plastik poşetler

AB'nin Plastik Poşet Direktifi, hafif taşıyıcıların (LPCB'ler olarak da bilinir) tüketimini 2025 yılına kadar kişi başına 40'ın altına düşürmeyi hedefliyor. Bu, birçok süpermarket ve perakendecinin daha kalın "duvarlara" sahip yeniden kullanılabilir poşetler sunmasına neden oldu.

Belçika, 2023 yılında kişi başına sadece dört plastik poşet ile yine bir numara oldu. Bunu Polonya (kişi başına yedi poşet) ve Portekiz (kişi başına 14 poşet) izledi.

Ancak bazı ülkeler hâlâ 2025 hedeflerini önemli ölçüde aşmış durumda; Letonya'da 2023 yılında kişi başına düşen plastik poşet sayısı 209 gibi şaşırtıcı bir rakama ulaştı.

Atık azaltmak neden önemlidir?

Avrupa Ekonomik Alanı'na göre atıkların insan sağlığı ve çevre üzerinde önemli olumsuz etkileri olabilir .

Atıkların yeniden kullanılmak yerine yakılmasının hava kirliliğini artırdığı, artan çöp sahalarının ise su ve toprak kirliliğine yol açma riski taşıdığı belirtiliyor.

AEA, "Genel olarak AB, geri dönüşümü artırma ve çöplükleri daha az doldurma yönünde yavaş yavaş ilerleme kaydediyor" diyor.

"Yine de, AB'nin atık hedeflerine ulaşmak önemli bir çaba gerektiriyor . Geri dönüştürülemeyen ürünlerin kullanımı aşamalı olarak durdurulmalı ve atıklar geri dönüştürülebilecek şekilde ayrı olarak toplanmalıdır."

AB atıklarının yaklaşık yüzde 90'ı ülke içinde işlenirken, büyük bir kısmı hâlâ çoğunlukla geri dönüşüm amacıyla ihraç ediliyor. Bu durum, daha yoksul ülkelerde kirliliğin kötüleşmesi konusunda endişelere yol açıyor.