Güvenli Sınırın Altındaki Hava Kirliliği Bile Kalbi Tehdit Ediyor

Kuzey Amerika Radyoloji Derneği'nin (RSNA) yayımladığı yeni bir araştırma, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) belirlediği 'güvenli' sınırlar altındaki hava kirliliğinin bile kalp sağlığına zarar verebileceğini ortaya koydu.

Çalışma, ince partikül madde (PM2.5) gibi hava kirleticilere uzun süreli maruziyetin, kalp kasında diffüz miyokardiyal fibrozis adı verilen ve kalp yetmezliğine neden olabilen mikroskobik yara izlerine yol açabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, bu etkileri manyetik rezonans görüntüleme (MRI) tekniğiyle niceliksel olarak tespit etti.

Sağlıklı Bireylerde Bile Kalıcı Hasar

Çalışmaya sağlıklı bireylerin yanı sıra dilate kardiyomiyopati hastaları da katıldı. Bulgular, yalnızca kalp hastalığı olan kişilerde değil, sağlıklı bireylerde de hava kirliliğine bağlı olarak kalp kasında değişikliklerin oluştuğunu gösteriyor. Özellikle kadınlar, hipertansiyon hastaları ve sigara içenlerde etkiler daha belirgin görüldü.

DSÖ’nün 2021 yılında güncellediği hava kirliliği sınır değerleri bile bu etkiyi engellemeye yetmeyebilir. Bu durum, “güvenli maruziyet sınırı” kavramının yeniden gözden geçirilmesini gerektiriyor.

Uzman Uyarıyor: “Hiçbir Seviye Zararsız Değil”

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Okay Abacı, partikül maddeler (PM2.5, PM10), azot dioksit, ozon, kükürt dioksit ve karbon monoksit gibi kirleticilerin kalp ve damar sağlığı açısından önemli tehditler oluşturduğunu belirtti.

Abacı’ya göre, hava kirliliği vücutta iltihaplanmayı artırıyor, damar duvarlarını tahrip ediyor, damar sertliğini hızlandırıyor ve kalp ritim bozukluklarına neden olabiliyor. Uzun vadede ise kalp krizi, felç, KOAH, astım ve erken doğum gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor.

Kimler Daha Riskli?

Çocuklar

Yaşlı bireyler

Hamile kadınlar

Kalp ve akciğer hastalığı olanlar

Kronik hastalık taşıyan bireyler

Bu gruplar, hava kirliliğine karşı daha savunmasız durumda.

Ne Yapabiliriz?

Prof. Dr. Abacı, bireysel korunma yöntemlerini şöyle sıralıyor:

Kirli havanın yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmamak

Trafikten uzak durmak

N95 tipi maske kullanmak

Kapalı ortam havasını filtrelemek

Sigara dumanından kaçınmak

Hava kalitesi endeksini düzenli takip etmek

Toplumsal düzeyde ise temiz enerji kullanımı, toplu taşımanın teşviki, yeşil alanların artırılması ve emisyon denetimleri gibi politikalar hayati önem taşıyor.

Hava Kirliliği Görünmeyen Ama Güçlü Bir Tehdit

Hava kirliliği, yalnızca akciğerleri değil kalbi de etkileyen, sessiz ama ciddi bir halk sağlığı sorunu. Bireysel farkındalığı artırmak kadar, kamusal politikaların da bu doğrultuda şekillenmesi gerekiyor.