DOA Sistemi Türkiye'nin ekonomik ve çevresel dönüşümünü güçlendirecek
DOA Sistemi Türkiye'nin ekonomik ve çevresel dönüşümünü güçlendirecek
DOA Sistemi Türkiye'nin ekonomik ve çevresel dönüşümünü güçlendirecek
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminin birçok faydayı barındırdığını belirterek, sistemin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlamasını hedeflediklerini söyledi.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında başlatılan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA uygulaması, 1 Temmuz'da Türkiye genelinde başlayacak.
Tüketiciler, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını telefonlarına yükleyecekleri DOA mobil uygulamasındaki kayıtlı iade noktalarına veya Depozito İade Makineleri'ne (DİM) teslim ederek, her bir ürün için 1 lira teşvik bedeli alacak.
İade edilen her "DOA" logolu ambalaj için belirlenen teşvik bedeli, DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına aktarılacak. Kullanıcılar, biriken tutarları istedikleri zaman banka hesaplarına transfer edebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekebilecek veya alışverişlerinde kullanabilecek.
Öte yandan, 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde iade noktası olarak hizmet verecek market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeler iade edilen ve tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçecekleri saha operatörüne teslim edecek.
DOA uygulamasıyla atıkların doğaya karışmasının önlenmesi, ambalajların ekonomiye kazandırılması ve doğal kaynak kullanımının azaltılması hedefleniyor.
Ekonomik ve çevresel katkı bir araya geliyor
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi'nin hem çevresel hem de ekonomik açıdan sağlayacağı kazanımlara ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Depozito yönetim sisteminin sadece bir geri dönüşüm uygulaması olmadığına dikkati çeken Öztürk, aynı zamanda çevre, teknoloji, sanayi ve ekonomi boyutları bulunan stratejik bir dönüşüm projesi olduğunu belirtti.
Öztürk, Türkiye'nin geliştirdiği sistemin dünyadaki en kapsamlı dijital depozito uygulamaları arasında yer aldığına işaret ederek, "Üreticiden tüketiciye, iade noktalarından geri dönüşüm tesislerine kadar tüm süreç dijital olarak takip ediliyor. Böylece hem şeffaf hem de güvenilir bir yapı oluşturuyoruz." dedi.
Sistemin en görünür unsurlarından biri olan Depozito İade Makineleri'nin (DİM) yaygınlaşmaya devam ettiğinin altını çizen Öztürk, Türkiye genelinde 1148 makinenin kurulduğunu, sistemin yaygınlaşmasıyla bu sayının daha da artacağını aktardı.
Öztürk, makine teknolojilerinde yerli üretimin önemli bir paya sahip olduğunu vurgulayarak, "Bugün Türkiye'de DİM üreten 6 yerli üreticimiz bulunuyor. Bu projeyle yalnızca geri dönüşüm altyapısı kurmuyor, aynı zamanda yerli teknoloji ve üretim kapasitesini de destekliyoruz." diye konuştu.
Sistem kapsamında kullanılan makinelerin ambalajları doğrulayarak kayıt altına aldığını, finansal süreçlerin ve saha operasyonlarının da dijital altyapı üzerinden yönetildiğini anlatan Öztürk, Türkiye'nin geliştirdiği modelin uluslararası ölçekte dikkat çekici özellikler taşıdığını kaydetti.
Öztürk, Sakarya'da başlatılan pilot uygulamanın 72 ile yayıldığını ve 38 milyondan fazla ambalajın geri kazanıldığını belirterek, bunların yaklaşık yüzde 72'sinin PET, yüzde 18'inin cam, yüzde 10'unun ise alüminyum ambalajlardan oluştuğunu ifade etti.
"Yıllık 30 milyar liralık ekonomik katkı hedefliyoruz"
Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar tek kullanımlık içecek ambalajının tüketildiği bilgisini veren Öztürk, "Sistemin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlamasını hedefliyoruz. Çevresel fayda ile ekonomik kazanımı aynı potada buluşturan güçlü bir model oluşturuyoruz." şeklinde konuştu.
DOA Sistemi'nin yaygınlaşmasıyla yaklaşık 37 bin ton sera gazı emisyonunun azaltılmasının, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanmasının ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesinin öngörüldüğünü aktaran Öztürk, geri dönüşüm oranlarındaki artış sayesinde içecek ambalajı hammaddesi ithalatında da yüzde 35 ila 40 arasında azalma beklediklerini söyledi.
HOREKA ve operatör ağı genişliyor
Öztürk, sistemin başarısında işletmelerin ve saha operasyonlarının kritik öneme sahip olduğunu aktararak, otel, restoran ve kafelerden oluşan HOREKA sektörünün sisteme hızla dahil olduğunu kaydetti. Öztürk, bugün itibarıyla 853 HOREKA işletmesinin sisteme kayıtlı bulunduğunu ve manuel iade noktalarının sayısının 304'e ulaştığını söyledi.
Şu anda faaliyetlerine onay verilen 23 operatör bulunduğunu ve yeni operatörlerin sisteme dahil edilmesi için çalışmaların sürdüğünü dile getiren Öztürk, sözlerini şöyle tamamladı:
"Operatörlerimiz toplama, taşıma ve doğrulama süreçlerini yürütüyor. Kurduğumuz dijital altyapı sayesinde iade noktalarındaki talepler anlık olarak takip ediliyor. Ambalajların sahadan zamanında alınması ve geri dönüşüm zincirine hızlı şekilde dahil edilmesi için gerekli kapasiteyi oluşturuyoruz."