COP30'un Öne Çıkan Başlıkları

COP30'un Öne Çıkan Başlıkları

COP31 Yarışı: Taraflar Birbirine Rest Çekti

Avustralya ve Türkiye’nin 2022’de COP31’e ev sahipliği yapmak için yaptığı başvurular geri çekilmediğinden, yarış hâlâ çözüme kavuşmamış bir gerilim yaratıyor. Belem’de düzenlenen COP30 toplantısında da bu konu gölgede kalmayan bir başlık oldu. Ankara, gelecek yılki BM iklim zirvesine Avustralya ile eş ev sahipliği yapmayı önerse de iki ülke hâlâ mutabakata varamadı. Avustralya Başbakanı, zirveyi Türkiye ile ortak düzenlemeye sıcak bakmadıklarını açıkça ifade ederken, Türkiye ise anlaşma sağlanamazsa COP31’i tek başına üstlenmeye hazır olduğunu bildirdi.

COP30’a Katılım Tablosu: Hangi Ülke Kaç Delege Gönderdi?

Carbon Brief’in değerlendirmesine göre ABD, COP tarihinde ilk kez resmi bir delege göndermeyerek dikkat çekti. ABD, Afganistan, Myanmar ve San Marino gibi ülkelerle birlikte COP30’a temsilci göndermeyen ülkelere eklendi. Geçici kayıtlara göre zirveye 193 ülke ve Avrupa Birliği katıldı. Ev sahibi Brezilya 3.805 kişilik dev bir heyetle ilk sırada yer alırken onu Çin, Nijerya, Endonezya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti izledi. Bu yıl ayrıca 5 bini aşkın kişinin çevrimiçi katılım için kayıt yaptırması, “sanal delege” sayısında rekor getirdi. Türkiye ise 328 katılımcı ile en fazla delege gönderen ülkeler arasında 15. sırada bulunuyor. Veriler, UNFCCC’nin geçici listelerinden derlendi.

Fosil Yakıt Şirketleri COP30’da Yine Güçlü

Kick Big Polluters Out (KBPO) koalisyonunun analizine göre zirveye katılan her 25 kişiden biri fosil yakıt sektörüyle bağlantılı. Bu durum, COP süreçlerinin güvenilirliği ve tarafsızlığı üzerine yeni soru işaretleri doğuruyor. Bakü’deki COP29 ve Dubai’deki COP28’e kıyasla fosil yakıt lobicilerinin toplam sayısı daha düşük olsa da bu yıl genel katılım az olduğu için oran yükselmiş durumda. Son beş yılda COP toplantılarına erişim sağlayan fosil yakıt temsilcilerinin toplamı yaklaşık 7 bine ulaştı.

Dünya Mevcut Gidişle 2100’de 2,6 Derece Isınabilir

İki yeni rapor, fosil yakıt kaynaklı emisyonların tarihi seviyelere çıktığını ve ülkelerin sunduğu iklim taahhütlerinin hâlâ yetersiz olduğunu ortaya koyuyor. COP30 için verilen güncellenmiş ulusal planlar, tehlikeli ısınmayı önlemekten uzak kalmaya devam etti. Global Carbon Project’in değerlendirmesine göre fosil yakıt emisyonlarının 2025’te de yaklaşık %1 artması bekleniyor.

Gelişmekte Olan Ülkeler “Adil Geçiş Mekanizması” İstiyor

G77 ve Çin, COP30’da adil geçişi destekleyecek bir mekanizmanın kurulması gerektiğini vurguladı. 134 ülkeden oluşan bu blok, söz konusu mekanizmanın teknik destek sağlayabileceğini, uluslararası işbirliğini güçlendirebileceğini ve kömür, petrol ve gazdan yenilenebilir kaynaklara geçişi daha adil bir şekilde hızlandırabileceğini belirtti. Ayrıca COP30’un, mekanizmanın COP31’de kabul edilmesi için 2026’da somut bir çerçeve geliştirebileceğini ifade ettiler.

COP30’da Dezenformasyonla Mücadele İçin Bildirge Yayında

İklim değişikliğiyle ilgili yanlış bilginin yayılmasını önlemeyi amaçlayan “İklim Değişikliğinde Bilgi Bütünlüğü Bildirgesi” COP30’da imzaya açıldı. BM, UNESCO ve Brezilya hükümeti tarafından geliştirilen girişim; bilimsel gerçekliğe dayalı bilgi akışını güçlendirmeyi, iklim inkarcılığı ve yanlış bilgilendirme ile mücadeleyi hedefliyor. Bildirge; hükümetleri, özel sektörü, sivil toplumu ve bilim insanlarını, iklim eylemini baltalayan bilgi kirliliğine karşı somut adımlar atmaya çağırıyor.

COP30’un Tam Ortasında Kitlesel İklim Eylemi

“Büyük Halk Yürüyüşü”, müzakerelerin kritik bir aşamasında yapıldı ve geçen hafta Yerli toplulukların önderlik ettiği iki protestonun ardından geldi. Binlerce kişi Belém sokaklarında acil iklim eylemi talep etti. Bu yürüyüş, 2021’de Glasgow’daki COP26’dan bu yana COP alanı dışında gerçekleşen ilk büyük gösteri oldu; çünkü son üç zirve protestoların kısıtlandığı yerlerde düzenlenmişti (Mısır, Dubai, Azerbaycan).

Yeni Çalışma: Gelişmekte Olan Ülkeler İçin 1,3 Trilyon Dolar Bulmak “Gerçekçi”

İklim Finansmanı Bağımsız Üst Düzey Uzman Grubu’nun son raporu, Çin hariç gelişmekte olan ülkelerin 2035’e kadar yıllık 3,2 trilyon dolarlık yatırıma ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor. COP30’da yayımlanan raporda, bu ülkelerin kendi kaynaklarından yılda 1,9 trilyon dolar mobilize etmesi, dış finansman ihtiyacının ise yaklaşık 1,3 trilyon dolar olduğu belirtildi. COP29’da gelişmiş ülkeler bu ihtiyacın on yıl içinde 1,3 trilyon dolara ulaşacağını kabul etmiş ancak yalnızca 300 milyar dolar taahhüt etmişti.