Atıklardaki Lityum: Elektrikli Araçlar ve Temiz Enerjide Gizli Kaynak
Elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji depolama sistemlerine olan talep, lityumu kritik bir mineral haline getirdi. Ancak lityum-iyon pillerin yalnızca yüzde 20'si kullanılırken, kalan yüzde 80'i atıklarda kalıyor. Uzmanlar, bu durumun devasa bir geri dönüşüm potansiyeli sunduğunu belirtiyor.
Atıklardaki Lityum: Elektrikli Araçlar ve Temiz Enerjide Gizli Kaynak
Elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji depolama sistemlerine olan talep, lityumu kritik bir mineral haline getirdi. Ancak lityum-iyon pillerin yalnızca yüzde 20’si kullanılırken, kalan yüzde 80’i atıklarda kalıyor. Uzmanlar, bu durumun devasa bir geri dönüşüm potansiyeli sunduğunu belirtiyor.
Edith Cowan Üniversitesi’nin araştırmasına göre, kullanılmış pillerin geri dönüştürülmesi hem döngüsel ekonomi hem de enerji sektöründe sürdürülebilirlik açısından hayati önem taşıyor. ECU doktora öğrencisi Sadia Afrin, küresel lityum-iyon pil pazarının 2027’ye kadar yıllık bileşik yüzde 13 büyüyerek 87,5 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini vurguladı. Lityum talebinin ise 2020’deki 390 kilotondan 2026’da yaklaşık 1.600 kilotona çıkacağı öngörülüyor.
Avustralya’da 2035 yılına kadar yılda 137 bin ton lityum pil atığı üretilmesi bekleniyor. Uzmanlar, geri dönüşüm sayesinde lityumun yanı sıra nikel ve kobaltın da geri kazanılabileceğini, bunun ekonomik değerinin önümüzdeki on yılda 603 milyon ile 3,1 milyar dolar arasında olabileceğini belirtiyor.
Geri dönüşüm, madenciliğe kıyasla yüzde 61 daha az karbon emisyonu, yüzde 83 daha az enerji ve yüzde 79 daha az su kullanımı sağlıyor. Özellikle hidrometalurjik yöntemler, kilogram başına 27,7 dolara kadar kâr sağlarken, lityum zaten yüzde 99 saflaştırılmış olarak geri kazanılıyor.
Ancak pil kimyasının sürekli değişmesi ve geri dönüşüm altyapısının eksikliği, süreci karmaşıklaştırıyor. Araştırmacılar, devlet, özel sektör ve bilim dünyasının iş birliğiyle sürdürülebilir bir geri dönüşüm sistemi kurulmasının şart olduğunu vurguluyor.
ECU öğretim görevlisi Dr. Muhammad Azhar, “Emekliye ayrılmış piller, madenciliğe göre daha temiz ve ekonomik bir kaynak oluşturuyor. Elektrifikasyon sürecinde bu pillerin geri kazanımı hem çevresel hem de sosyo-ekonomik fayda sağlıyor.” dedi.