AB'de güneş, Haziran'da elektriğin %25'ini karşıladı: Almanya, İspanya ve Polonya önde

AB'de güneş, Haziran'da elektriğin %25'ini karşıladı: Almanya, İspanya ve Polonya önde

Güneş enerjisi, elektrik üretiminde kömür, doğal gaz, nükleer, rüzgâr ve hidroelektrik santrallerinin tümünü geride bıraktı.

AB'de ilk kez, bu yıl haziran ayında elektriğin dörtte biri güneşten geldi.

Haziran 2026'da güneş enerjisi AB'de rekor düzeyde 52 TWh elektrik üreterek, birlikteki aylık üretimin yüzde 25'ini karşıladı. Bu, Mayıs 2026'daki 47 TWh'lik (yüzde 23) önceki aylık güneş rekorunu geride bıraktı.

Haziranda güneş, AB'nin en büyük tekil elektrik kaynağıydı; nükleer (yüzde 21), gaz (yüzde 15), rüzgar (yüzde 14) ve hidroelektriğin (yüzde 12) önüne geçerken kömürün payı yalnızca yüzde 8'de kaldı. Bu, Haziran 2025 ve Mayıs 2026'nın ardından güneş enerjisinin AB'nin en büyük elektrik kaynağı olduğu üçüncü ay.

“Güneş enerjisinin yükselişi gerçekten inanılmaz; yapılan tüm öngörüleri tek tek boşa çıkardı” diyor, analizi yapan Ember düşünce kuruluşundan kıdemli analist Chris Rosslowe. “Sadece birkaç yıl içinde güneş enerjisi, enerji piyasasında küçük bir oyuncuyken Avrupa'nın elektrik sisteminin vazgeçilmez unsurlarından biri haline geldi; hükümetler ve vatandaşlar düşük maliyetli, hızlı kurulabilen yerli enerji kaynakları ararken bu dönüşüm hızlandı.”

Haziran 2021'de güneşin payı AB elektrik üretiminde yalnızca yüzde 10'du (21 TWh).

Güneş enerjisi ucuz ve hızla kurulabiliyor

2021 ile 2025 arasında AB'de güneş enerjisi her yıl beşte birden fazla büyüdü; bu, tüm enerji kaynakları arasında en hızlı artış. Bunun başlıca nedeni kurulumların yüksek temposu; yalnızca 2025'te 65,1 GW yeni kapasite devreye alındı.

Hazirandaki rekor güneş üretimi, yaz aylarında nispeten yüksek seyreden elektrik talebiyle aynı zamana denk geldi; bunun bir kısmını da soğutma ihtiyacının, rekor kıran sıcak hava dalgaları nedeniyle artması körükledi. Güneş enerjisi, sıcak ve rüzgarsız koşullarda diğer kaynaklar zorlanırken elektrik arzını ayakta tutmaya yardımcı oldu.

Avrupa'nın yenilenebilir devrimine İspanya öncülük ediyor

Güneş enerjisindeki büyüme, AB üyesi ülkelerin tamamında gözle görülüyor. 2026'da şimdiye kadar 18 AB ülkesi, elektrik üretiminde güneşin payı için yeni aylık rekorlar kırdı.

İspanya'da güneş enerjisi, Haziran 2026'da ilk kez elektriğin üçte birinden fazlasını sağladı (yüzde 34). Bu başarı, ülkenin temiz enerjiye yaptığı olağanüstü yatırımların sonucu. 2019'dan bu yana rüzgar ve güneş kapasitesini ikiye katlayarak 40 GW'dan fazla ek kapasite ekledi; bu, elektrik piyasası İspanya'nınkinden iki kat büyük olan Almanya dışında hiçbir AB ülkesinin erişemediği bir artış.

Bu dönüşüm tüketiciler için de karşılığını veriyor. İspanya'da elektrik faturaları geriledi; İran savaşının patlak vermesiyle başlayan enerji krizi sonrasında pek çok ülkede faturalar yükselirken bu ülkede düşüş yaşandı. Ember'in analizine göre, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapandığı mart ayından bu yana haneler elektrik faturalarında aylık ortalama 10 avro tasarruf etti.

İspanya, Ağustos 2025'te hiç kömürle çalışan elektrik santrali kullanmadı. Oysa sadece 10 yıl önce kömür, ülkenin elektrik üretiminin dörtte birini karşılıyordu.

Bu örnek, ülkelerin enerji kaynaklarını değiştirmeye karar verdiklerinde ne kadar hızlı dönüşebileceğini gösteriyor. Rosslowe, “İspanya'nın başardığını yapmak için İspanya güneşine ihtiyacınız yok. Avrupa'daki her ülke, pahalı gaza bağımlılığını azaltmak için kendi rüzgar ve güneş potansiyelini çok daha iyi değerlendirebilir” diye konuşuyor.

Tüm bunlar elbette emisyonlar açısından da son derece sevindirici. İspanya 2025'te elektriğinin yalnızca yüzde 25'ini fosil yakıtlardan elde etti; kişi başına emisyonu 0,9 ton karbondioksit eşdeğeriyle AB ortalaması olan 1,3 ton CO2e'nin altında kaldı.

Almanya'da balkon tipi güneş sistemleri çok revaçta

Almanya'da güneş enerjisi, mayıs ayında ilk kez elektriğin üçte birinden fazlasını karşıladı (yüzde 33) ve haziranda payını yüzde 36'ya çıkardı.

Almanya, Avrupa'nın faaliyetteki en büyük güneş parkına ev sahipliği yapıyor; eski bir kömür madeni üzerine kurulu sahada 500 hektardan fazla alana paneller yayılmış durumda. Üstelik sıradan Almanlar da güneş enerjisinin faturalarını düşürme potansiyelini hızla benimsiyor.

Genellikle balkonlara, teraslara ve depo çatılarına kurulan tak-çalıştır güneş sistemleri, dış cepheye monte edilebilen küçük paneller kullanıyor. Avrupa'nın birçok ülkesinde bu sistemlere marketten ya da internetten ulaşmak mümkün. Almanya'da 2022 ile 2025 arasında bir milyondan fazla tak-çalıştır kit kuruldu.

Tak-çalıştır güneş sistemlerinden üretilen elektrik, herhangi bir kurulum maliyeti olmadan, tıpkı bir telefon şarj cihazı gibi doğrudan prizden kullanılabiliyor.

Uzmanlara göre, sistemin maliyetini çıkarma süresi, ödediğiniz bedel, sistemin büyüklüğü ve konumuna bağlı olarak ortalama iki ila altı yıl arasında değişiyor. Ancak çalışmaya başladıktan sonra tak-çalıştır güneş sistemleri, şebekeden çekilen elektrik miktarını düşürerek faturaları azaltıyor.

Almanya'da balkon tipi güneş panellerinin fiyatı son birkaç yılda yarı yarıya düştü; küçük modeller artık yaklaşık 200 avroya satılıyor.

Tüketiciler, balkon panellerinin ürettiği enerjiyi depolamak için bir batarya ekleyerek daha fazla tasarruf sağlayabiliyor. Güneş panelleri elektrik üretmek için güneş ışığına ihtiyaç duyduğu için enerji sadece gündüz saatlerinde üretiliyor. Ancak pek çok kişi işte ya da okulda olduğundan bu saatlerde tüketim genelde daha düşük. Akşamları, paneller elektrik üretemezken insanlar evlerine döndükçe enerji talebi artıyor.

Bataryalar, gündüz üretilen güneş enerjisini depolayıp akşam saatlerinde hanelerin kullanımına sunarak Almanya'daki dengesiz arz ve talebi dengelemeye yardımcı olabilir. Böylece gündüz üretilen elektrik boşa gitmez ve şebeke üzerindeki yük hafifleyebilir.Geleneksel olarak kömüre dayalı olan Polonya'da tablo değişiyor

Polonya, haziran ayında elektriğinin neredeyse dörtte birini güneş enerjisinden sağladı (yüzde 24). AB'nin en büyük kömür kullanıcılarından biri olmasına rağmen, güneş enerjisi büyümesinin en hızlı yaşandığı ülkelerden biri de Polonya.

Haziran 2025'te Polonya, önemli bir dönüm noktasına ulaştı: ilk kez yenilenebilir kaynaklar kömürden daha fazla elektrik üretti. Düşünce kuruluşu Energy Forum'a göre elektriğin yüzde 44,1'i yenilenebilirlerden, yüzde 43,7'si ise kömür ve linyit santrallerinden geldi.

Polonya'nın kurulu fotovoltaik güneş gücü 2025'te 23 GW'a ulaştı. Oysa sadece beş yıl önce ülkede PV kurulumları 2 GW ile sınırlıydı.

Polonya için temel zorluk, enerji dönüşümünü geciktiren engellerin ortadan kaldırılması. Energy Forum'dan Dr Maria Niewierko şöyle açıklıyor: “Karasal rüzgar enerjisinin gelişimi, hükümet tarafından 2016'da neredeyse tamamen durduruldu; düzenlemelerin gevşetilmeye başlaması ise sadece iki yıl öncesine dayanıyor ve bu alandaki ilerleme hâlâ çok sınırlı.”